Menu

 

logoidea

Σώτη Τριανταφύλλου: «Αν δεν εκσυγχρονιστούμε θα παραμείνουμε ραγιάδες και καραγκιόζηδες»

Η Σώτη Τριανταφύλλου, είναι μια επιτυχημένη συγγραφέας αλλά και ιστορικός. Το ‘Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης’, τα ‘Κινέζικα κουτιά’, το ‘Εργοστάσιο Μολυβιών‘ και ‘Ο χρόνος πάλι’ είναι μερικά από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία της. Μια αιρετική φωνή που διακρίνεται για τις ελεύθερες και τολμηρές απόψεις της. Τα γραπτά της πάντοτε προκαλούν συζητήσεις, θέτουν ερωτήματα αλλά και αφυπνίζουν. Η μαγεία στο λόγο της Σώτης Τριανταφύλλου είναι ότι αποπνέεται από έναν ξεχωριστό τρόπο ζωής, που αν τον ακολουθήσεις θα έχεις την τύχη να ταξιδέψεις σε ανοιχτούς ορίζοντες, σε κρυφά μονοπάτια του μυαλού και η πορεία σου θα καταδεικνύει τι σημαίνει να είσαι ‘ελεύθερος άνθρωπος’. Στην συνέντευξη που ακολουθεί απαντά σε ερωτήματα για την αριστερά, την παιδεία, την μουσική, τις συναντήσεις, τα ταξίδια, τις αναμνήσεις, την ανάγνωση, τις επιλογές αλλά και για το νόημα της ύπαρξης. Απολαύστε την.

Συνέντευξη στον Γιάννη Πανταζόπουλο

Πρώτη φορά αριστερά με τσάμικα, τεθωρακισμένα και λείψανα Αγίων;

Αυτή είναι η αριστερά. Έχοντας προκύψει από το κομμουνιστικό κόμμα, είναι φυσικό να προσκολλάται στη λαϊκή παράδοση, στον εθνολαϊκισμό, στο πολεμοχαρές πνεύμα, στη θυματολογία, και, όπως συμβαίνει τελευταία σε παγκόσμιο επίπεδο, στην εξύμνηση σκοταδιστικών θρησκειών. Η αριστερά στον 20ό αιώνα εντάσσεται στο μεγάλο κύμα του ολοκληρωτισμού – θα πρόσθετα λοιπόν στα τσάμικα, στα τεθωρακισμένα και στα λείψανα αγίων, την προπαγάνδα, τον απομονωτισμό, το κοινωνικό μίσος. Αυτή είναι η αριστερά. Δεν υπάρχει άλλη. Η «άλλη», εκείνη με την οποία έχω ασχοληθεί ως συγγραφέας («Το εργοστάσιο των μολυβιών», «Άλμπατρος») πέθανε στις αρχές του 20ού αιώνα. Είναι υλικό μυθιστορήματος, όχι πολιτικής.

Είδαμε τελευταία σκηνές όπως τον Άδωνι Γεωργιάδη να ζητωκραυγάζει μαζί με κομματικούς νεολαίους, τις καθαρίστριες μα γλεντάνε την επαναπρόσληψη τους. Υπάρχει ελπίδα για ένα διαφορετικό πολιτισμικό πρότυπο και αν ναι, τι χρειάζεται για να γίνει πράξη;

Δεν έχουμε την αίσθηση του γελοίου. Όπως όλοι οι συμπλεγματικοί λαοί κραυγάζουμε περί εθνικής ανεξαρτησίας και αξιοπρέπειας. Αξιοπρέπεια σημαίνει σοβαρότητα. Η οποία μάς λείπει. Αν δεν εκσυγχρονιστούμε, αν δεν αποδεχτούμε τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, θα παραμείνουμε ραγιάδες και καραγκιόζηδες.

Σε ένα άρθρο σου είχες γράψει «η Αριστερά συμπεριφέρεται σαν κακομαθημένο 15χρονο και η φτώχεια των ιδεών της εκδηλώνεται μέσω της ανώριμης και θορυβώδους συμπεριφοράς». Πώς μπορεί να ενηλικιωθεί και ποιος είναι αριστερός σήμερα;

Χρειάζεται αποτίμηση της ιστορίας του εικοστού αιώνα – αποτίμηση της ιστορίας γενικά, αποτίμηση της αριστερής σκέψης, η οποία, μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, συρρικνώθηκε στον «αντιφασισμό». Όταν ένα διαστρεβλωμένο και αυταρχικό κόμμα όπως το ΚΚΕ παραμένει αντικείμενο σεβασμού, ενώ, συγχρόνως, ένα λαϊκιστικό patchwork από αντιεξουσιαστές διαφόρων αποχρώσεων απειλεί να αναλάβει την εξουσία, σημαίνει ότι ζούμε σε μια χώρα από την οποία λείπει η αριστερή σκέψη. Αποτέλεσμα αυτού του ελλείμματος είναι το γενικότερο έλλειμμα της δημοκρατίας. Είμαστε κοινωνία παιδαριώδης με έντονα αντανακλαστικά ορδής. Η αριστερά δεν συμβάλλει στη δημιουργία πολιτών, συμβάλλει στη δημιουργία ορδών. Όπως ακριβώς και η δεξιά.

Είσαι υπέρ ή κατά της μεταρρύθμισης Μπαλτά στην Παιδεία;

Ο κ. Μπαλτάς και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ανατρέπει τα λιγοστά καλά που έγιναν –κουτσά-στραβά και άτολμα- τα τελευταία πέντε χρόνια. Επιβάλλεται πρότυπο μετριοκρατίας για να μην πω χειριστοκρατίας. Τα λέμε, τα ξαναλέμε, ποιος μας ακούει…Αυτά θέλει το πόπολο: εμβατήρια, η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει, έξω οι ξένες δυνάμεις, Ιτιά, ιτιά, λουλουδιασμένη… Είμαστε στενοκέφαλοι και αναζητούμε πάντοτε τις εύκολες λύσεις. Η εικόνα της παιδείας στην Ελλάδα είναι η εικόνα της κοινωνίας μας. Έχουμε ξεμείνει στα συνθήματα του Μάη του ’68.

Τελικά, η κρίση είναι μια κατασκευή ή συσσώρευση λαθών του πολιτικού κατεστημένου;

Η κρίση είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς φαυλοκρατίας την οποία ανεχθήκαμε – άλλος λίγο, άλλος πολύ. Είμαστε ένοχοι και πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Η κρίση της σοσιαλδημοκρατίας μπορεί να ξεπεραστεί στην Ευρώπη, με αυτό που μάθαμε να λέμε «νοικοκύρεμα». Η κρίση του ελληνικού κρατισμού είναι βαθύτερο πρόβλημα το οποίο, απ’ ό,τι φαίνεται, δεν υπάρχει καμιά επιθυμία να επιλυθεί. Κοντολογίς θέλουμε να ζούμε σαν να βρέχει λεφτά και μάλιστα σε σοσιαλιστικό περιβάλλον. Ε, λοιπόν αυτό δεν γίνεται.

Ζούμε στην εποχή που το περιττό έχει κατακλύσει τα πάντα;

Μεγάλη συζήτηση το τι είναι αναγκαίο και τι είναι περιττό. Αν κοιτάξουμε τα μικροαστικά μας σπίτια θα διαπιστώσουμε ότι έχουμε ξοδέψει περιουσίες σε άχρηστα αντικείμενα. Στο σπίτι ενός αγαπημένου μου εξαδέλφου ανακάλυψα ότι το χαρτί υγείας, όταν ξετυλίγεται, κινητοποιεί μηχανισμό που παίζει το Für Elise του Μπετόβεν.

Ποια θετικά και ποια αρνητικά έχει αφήσει ως αποτύπωμα η κρίση που βιώνουμε;

Ίσως έχει ανεβεί λίγο το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου. Ίσως κλονίζεται η τυραννία της αριστερής ρητορικής που δεν άφηνε περιθώρια για αντιρρήσεις. Όσο για τα αρνητικά, έχουμε οπισθοδρομήσει καμιά τριανταριά χρόνια σε οικονομικό και αισθητικό επίπεδο.

 

Η Μάργκεριτ Ντυράς έχει πει ότι «η δυσφορία των ανθρώπων προέρχεται από την τραγική συνειδητοποίηση ότι δεν είναι, σύμφωνα με τις επιθυμίες τους, κυρίαρχοι της ίδιας τους της ζωής». Συμφωνείς με την άποψη αυτή;

Κι όμως έχουμε μεγάλο περιθώριο ελεύθερης βούλησης, άρα ατομικής ευθύνης.

Σε μια συνέντευξη είχες πει ότι «δεν πρέπει να γίνεσαι γονιός αν δεν έχεις ενηλικιωθεί βαθιά μέσα σου». Θα ήθελα να μου το σχολιάσεις.

Βλέπω πολύ συχνά παιδιά να γίνονται γονείς άλλων παιδιών, να παριστάνουν τους γονείς. Η εκπαίδευση πάσχει από την επιμονή των ενηλίκων να παραμείνουν έφηβοι: έτσι χάνουν το κύρος τους – λένε στους νεότερους: follow me, I’m lost too. Δεν είναι τρόπος αυτός να ανατρέφουμε παιδιά.

Το βιβλίο σου «Μηχανικοί Καταρράκτες» είναι μια αφήγηση για τις ομοιότητες και τις διαφορές των ανθρώπων. Πώς ορίζεις το διαφορετικό και ποια είναι η πιο σημαντική ελευθερία που έχουμε;

Η ελευθερία του ατόμου στηρίζεται στην αρχή του μη βλάπτειν. Οποιαδήποτε ελευθερία δεν βλάπτει τους άλλους είναι αποδεκτή. Και συνοδεύεται, εξυπακούεται, με τις αντίστοιχες υποχρεώσεις. Δεν υπάρχει δικαίωμα χωρίς υποχρέωση.

Τι εκτιμάς στους ανθρώπους και τι σε εξοργίζει;

Εκτιμώ την εξυπνάδα. Με εξοργίζει η ανθρώπινη βλακεία που είναι απέραντη. Εκτιμώ το χιούμορ. Με εξοργίζει η έλλειψή του.

Μπορεί η ανάγνωση να σώσει τη ζωή μας; Έχεις δηλώσει ότι ‘αν δεν διάβαζα θα ήμουν ένας διαφορετικός άνθρωπος’.

Εννοείται. Έγινα ο ελεύθερος άνθρωπος που έγινα μέσα από την ανάγνωση. Κανείς δεν μου έμαθε την τόλμη και την αρετή της ελευθερίας – μόνη μου μεγάλωσα διαβάζοντας και ακούγοντας μουσική.

Ποιες είναι οι πιο ωραίες στάσεις στις διαδρομές της γραφής;

Η γραφή για μένα είναι πάντα ευχάριστη και απελευθερωτική. Δεν με βασανίζει το γράψιμο. Άλλα με βασανίζουν.

Πώς μπορούμε να μεταμορφώσουμε την απελπισία στην πιο ακλόνητη ελπίδα;

Οι άνθρωποι που έχουν περάσει πολλά – δυστυχίες, απώλειες, απογοητεύσεις – πρέπει να μπορούν να μεταμορφώνουν την απελπισία σε ελπίδα. Οι άνθρωποι που κατατρίβονται με μικροπροβλήματα είναι συνήθως πιο δυστυχισμένοι και αχάριστοι.

Σημασία στη ζωή έχει ποιους συναντάς;

Συναντάς εκείνους που αξίζεις να συναντήσεις. Οι φίλοι και οι εραστές μας είναι ο καθρέφτης μας σε κάθε στιγμή της ζωής.

«Ένα Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης», ποιες είναι οι πρώτες σκέψεις που αναδύονται στην μνήμη σου;

‘Ετοιμάζομαι για ένα Σάββατο βράδυ στην άκρη του κόσμου.

Ζεις ανάμεσα σε τρεις πόλεις, την Αθήνα, το Παρίσι και την Νέα Υόρκη. Θα ήθελα να μου περιγράψεις μια εικόνα για κάθε μια πόλη και μια τοποθεσία που θεωρείτε την πιο ωραία σε αυτές τις τρεις πόλεις.

Αθήνα: θερινό σινεμά – τόπος: Ακρόπολη

Παρίσι: νύχτες καλοκαιρινές στις γέφυρες – τόπος: πλατεία Βαντόμ, έξω από το Ριτς

Νέα Υόρκη: μπλουζ συναυλία στο Αpollo Theater – τόπος: αποβάθρες στον Ηστ.

Ως πολίτης του κόσμου και επειδή έχεις ζήσει το ‘Αμερικάνικο Όνειρο’, «όλα είναι δρόμος», όπως έχει γράψει ο Τζάκ Κέρουακ;

Όλα είναι δρόμος με πολλά σταυροδρόμια κι επικίνδυνες στροφές. Πρέπει οπωσδήποτε να ξέρεις να οδηγείς σε ειδικές διαδρομές.

Η ζωή μας είναι ένα ταξίδι στο χρόνο και από τι χτίζονται τα μνημεία των στιγμών μας;

Η ζωή μας είναι πολύ σύντομο ταξίδι και η μνήμη μας παραείναι ασθενική. Από την άλλη πλευρά, ευτυχώς που ξεχνάμε – αναρωτιέμαι πώς θα ήταν να θυμόμασταν τα πάντα.

«Το ροκ είναι το πιο σημαντικό πράγμα που μου συνέβη ποτέ». Κάποτε ένας Γερμανός συγγραφέας είχε γράψει ότι «η μουσική ξεπλύνει από την ψυχή την σκόνη της καθημερινότητας». Βασικά, ‘χωρίς μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος’;

Όταν πρωτοάκουσα ροκ εντ ρολ, είχα την εμπειρία του Σταντάλ όταν πρωτοείδε τις τοιχογραφίες του Τζότο στη Φλωρεντία – το λεγόμενο «σύνδρομο του Σταντάλ». Το ίδιο έπαθα αργότερα με τη ζωγραφική: ταχυπαλμία, εφίδρωση, ζάλη, λιποθυμική τάση. Αποκάλυψη.

 

Ποιοι είναι οι τρεις δίσκοι της ζωής σας και γιατί;

-Let it Bleed – Rolling Stones

-Astral Weeks – Van Morrison

-Let it Be – Beatles

Επειδή το ροκ εντ ρολ είναι η μοναδική ένδειξη ότι ίσως υπάρχει θεός. (Θεός δεν υπάρχει).

Ο Άλμπερ Καμύ είχε πει ότι ‘η ζωή μας είναι το άθροισμα των επιλογών μας’, αυτές μας καθορίζουν;

Αυτή είναι η ουσία του υπαρξισμού: είσαι αυτό που κάνεις. Και κάνεις αυτό που αποφασίζεις.

Το νόημα της ύπαρξης βρίσκεται σε ό,τι πετάμε ή σε ό,τι κρατάμε;

Και στα δύο.

Οι αναμνήσεις μας είναι ο προσωπικός παράδεισος του καθενός ή ‘το μέλλον είναι τώρα’;

Ο προσωπικός παράδεισος ή η προσωπική κόλαση. Το μέλλον είναι ΤΩΡΑ.

Υπάρχει ένα ανεκπλήρωτο όνειρο και ένα ταξίδι που δεν έχει γίνει ακόμα;

Πολλά, πάρα πολλά. Ελπίζω να ζήσω κάμποσο για να τα προλάβω.

«Και να που φτάσαμε εδώ χωρίς αποσκευές..Μα με ένα τόσο ωραίο φεγγάρι..Και εγώ ονειρεύτηκα έναν καλύτερο κόσμο..», έχει γράψει ο Τάσος Λειβαδίτης. Το αύριο λοιπόν σε ποιους ανήκει;

Το αύριο ανήκει στους ψύχραιμους, στους συνετούς, σ’ αυτούς που σκέφτονται με το δικό τους κεφάλι και που αποφασίζουν να γίνουν εκστατικά ευτυχισμένοι.

Το βιβλίο της Σώτης Τριανταφύλλου «Μηχανικοί Καταρράκτες» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πατάκη

Η κεντρική φωτογραφία είναι του Κώστα Αμοιρίδη.

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

πηγη http://www.other-side.gr/

Άρρητος

Εγώ, ο Άρρητος.

Ιστότοπος: arriton.gr

Αφήστε τα σχόλια σας

0
τους όρους και τις συνθήκες.
επιστροφή στην κορυφή
arriton2
© 2013, arriton.gr