Menu

 

logoidea

Ευρώπη. Αναζητούμε την πλειοψηφία της "μη τυραννίας".

 
Tου Νίκου Γιαννή
 
Ευρωπαϊκή Δημοκρατία το ζητούμενο
 
 Η Ευρώπη οπισθοχωρεί, δεν έχει πνοή, δεν έχει τι να αφηγηθεί πια για τον σημερινό πόσο μάλλον για τον μελλοντικό εαυτό της, εκπροσωπεί το 8% του παγκόσμιου πληθυσμού και μέχρι το 2025 το 6% κι αυτό δεν είναι ενωμένο. Η Γερμανία της σημερινής ακμής και των σημερινών ρυθμών ανάπτυξης σε 10 χρόνια δεν θα συμμετέχει στο G8, στους 8 πλουσίους του κόσμου! Αυτό δεν πάει πουθενά. Η Ελλάδα βυθίζεται μαζί της, ακόμη περισσότερο. Από τη δεκαετία του ’50 η Ελλάδα και η υπόλοιπη Ευρώπη γνώρισαν μια πρωτόγνωρη περίοδο ευημερίας, ειρήνης και ελευθερίας και μάλιστα χωρίς εσωτερική ή εξωτερική επιβολή. Φωτισμένοι ηγέτες, υπερασπιστές της ομοσπονδίας και άλλοι, από κοινού με τα κράτη, έθεσαν τα θεμέλια, «έχτισαν» τη σημερινή Ευρώπη, «από πάνω».
 
Όμως, αν ο ευρωπαϊκός δήμος, λαοί οι πολίτες, δεν «χτιστούν», όχι απλώς να χτίσουν, μέσα στο ευρωπαϊκό σχέδιο, ευρωπαϊκό «γεφύρι δεν στεριώνει». Στο εσωτερικό δημιουργήθηκε η ενωμένη Ευρώπη με οικειοθελή ωστόσο περιορισμένη παραχώρηση κυριαρχίας, χωρίς ηγεμονισμούς, αλαζονεία και εμφανείς ανισότητες. Αβυσσαλέες αντιπαλότητες του παρελθόντος έδωσαν τη θέση τους στην κοινή αγορά, τη συνεργασία, ισοτιμία και πρόοδο. Στο εξωτερικό παρότι αρκετά ευρωπαϊκά κράτη έχασαν την επιρροή που είχαν, η Ευρώπη διατήρησε την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της και, επιπλέον, η μοναδική επιτυχία της ευρωπαϊκής ενοποίησης πρόβαλλε ως ένα παράδειγμα για ένα πιο ελπιδόφορο μέλλον στον υπόλοιπο κόσμο, που ήταν σε υπανάπτυξη, φτώχεια ή και σπαραγμό.
 
Από το 1990 η Ευρώπη ασθμαίνει ενώ μεγάλο μέρος των αναπτυσσομένων περιοχών του κόσμου επιταχύνει. Η νομισματική ένωση αποδείχθηκε ανεπαρκής σπινθήρας, ελπίζουμε όχι κι αιτία επικίνδυνης ανάφλεξης. Η Ελλάδα δεν επιδιόρθωσε τη σκεπή τα χρόνια της καλοκαιρίας και τώρα υποχρεώνεται να το κάνει εν μέσω θυέλλης. Ευρώπη κι Ελλάδα μαζί παρασύρονται στα κύματα, της δημογραφικής γήρανσης με την παγκόσμια πρόκληση της μετανάστευσης, της εκπτώχευσης αξιόλογου μέρους του πληθυσμού με την υποχώρηση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των προϊόντων μας, της επιδείνωσης, της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς των εθνικών διοικητικών και κομματικών κατεστημένων, της κρίσης εθνικής ταυτότητας με την άνοδο των αδιέξοδων λαϊκισμών, κάθε είδους στείρων εγωϊσμών και του βίαιου, απλουστευτικού εξτρεμισμού, των ελλειμμάτων και της αδυναμίας αντιμετώπισης της υπερχρέωσης. Ο κρατικός δανεισμός καταστρέφει την ενωμένη Ευρώπη. Τα κράτη δανείσθηκαν υποθηκεύοντας τις επόμενες γενιές προκειμένου να επιβιώσουν τα κατεστημένα συμφέροντα, μεγάλωσαν ποσοτικά και υπέρμετρα, διεφθάρησαν και διέφθειραν, κατισχύοντας της ευρωπαϊκής ιδέας και αποδυναμώνοντας την κοινή πορεία. Όλοι διεκδικούν άναρχα κι εκβιαστικά από μια πίττα που μικραίνει.
 
Γίνεται προφανές ότι δεν μπορούμε να διατηρήσουμε αυτό που μέχρι τώρα είχαμε χωρίς ν΄αντιμετωπίσουμε στη ρίζα τους τις αιτίες που οδήγησαν εδώ, αν συνεχίζουμε να σκεπτόμαστε με τον τρόπο που σκεπτόμασταν, αν δεν απαλλαγούμε από τις φαντασιώσεις ενός ευδαιμονικού παρελθόντος κι αν δεν βγούμε από την εσωτερική και γεωπολιτική αδράνεια στην οποία ο φόβος της αναπόφευκτης μελλοντικής ανασύνταξης μας έχει ακινητοποιήσει. Οι λαοί της Ευρώπης έχουν ήδη αρχίσει να διαμορφώνουν στην πράξη μια κοινή ταυτότητα, η πολιτική έκφραση, ο συντονισμός ενός φιλόδοξου οράματος επί τη βάσει των κοινών αξιών και επιδιώξεων, υπολείπονται. Αυτό που χρειαζόμαστε, είναι μια επανάσταση ως προς την καθημερινή συμμετοχή μας στα κοινά, την ευρυοπτική θεώρηση του κόσμου, την απόλαυση της ατομικής ελευθερίας μας σε πλήρη συσχέτιση με την ανάληψη της ατομικής ευθύνης που της αναλογεί, την αναζήτηση λύσεων εκεί που μόνον υπάρχουν στην πραγματικότητα, όσο μεταβατικά επώδυνο κι αν είναι από προσωπική, ή συναισθηματική άποψη. 
 
Το πρόβλημα δεν είναι η ενωμένη Ευρώπη αλλά η απουσία της. Το πρόβλημα είναι η υπερ-παρουσία των ευρωπαϊκών κρατών σε βάρος ενός κοινού, συνεκτικού, ευρωπαϊκού πολιτικού ιστού. Τα εθνικά κράτη δεν μπορούν να είναι κυρίαρχα με τον τρόπο και την ένταση που ήταν κάποτε. Η ανέφικτη επιστροφή στον τεχνητό παράδεισο της χαμένης εθνικής κυριαρχίας δεν είναι η λύση, αλλά το ίδιο το πρόβλημα. Αρμοδιότητες, κυριαρχία, εξουσία, δημοκρατία, που χάθηκαν στο εθνικό επίπεδο, χωρίς να έχουν ανακτηθεί στο ευρωπαϊκό, είναι σοβαρό πρόβλημα. Η Ευρώπη δεν θα ενωθεί αν δεν γίνει δημοκρατική. Η Ευρώπη δεν θα γίνει δημοκρατική αν δεν γίνει μια ομοσπονδία. Ας συζητήσουμε για τη μορφή της, τις συνταγματικές και θεσμικές της ισορροπίες. Τα κράτη δεν θα καταργηθούν, χωρίς αυτά δεν μπορεί να υπάρξει μια ομοσπονδία.
 
Το ζήτημα είναι να αποφασίσουμε αν θέλουμε μια Ευρώπη ισχυρή ή αδύναμη. Φυσικά η κατάσταση σε κάθε χώρα είναι διαφορετική, αλλά όπως συμβαίνει και στις οικογένειες έχουμε τη δύναμη να ξεπεράσουμε τις προκλήσεις, εφόσον συνεργαστούμε για μια ΕΕ λιτή και ευέλικτη, πιο δημοκρατική, διαφανή και υπόλογη στους πολίτες. Η ελληνική ιστορική, πολιτιστική, δημοκρατική και παραγωγική μοναδικότητα μπορεί να ανθίσει εντός μιας ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Το σημερινό ευρωπαϊκό έλλειμμα και η Ευρώπη των κρατών υπονομεύει την ελληνικότητα, όχι η ανάδειξη του κοινού ευρωπαϊκού σπιτιού και η ενότητα μέσα από τη διαφύλαξη και προαγωγή της διαφορετικότητας. Το μέλλον της Ελλάδας είναι η Ευρώπη, δεν υπάρχει άλλο μέλλον.
 
Οι δύο βασικοί στόχοι του νέου ελληνισμού σήμερα, που συνυφαίνονται άρρηκτα με το μέλλον του, είναι η εμβάθυνση της ευρωπαϊκής δέσμευσης της Ελλάδας και η ενδυνάμωση της Ε.Ε. Η ειρήνη, είναι ευρωπαϊκό επίτευγμα, πανανθρώπινο πρόταγμα και προϋπόθεση ελευθερίας. Η Ευρώπη, εξιστορώντας τη συνολική ανθρώπινη ιστορία, διακυβεύει τη διαρκή ειρήνη. Επιτυγχάνει ευημερία, ελευθερία και κληματική διατήρηση ταυτοχρόνως. Ευρώπη σημαίνει περιορισμένη αλλά αποτελεσματική κρατική εξουσία σε όλα τα επίπεδα, τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό. Χωρίς κρατική αυθαιρεσία, επιβολή και παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών από τις βραχυπρόθεσμες πλειοψηφίες, σε βάρος της ελευθερίας των πολιτών, των επόμενων γενεών και του φυσικού  περιβάλλοντος. Η ανεργία είναι προϊόν του υπέρογκου κράτους στη ζωή μας που κατασιγάζει την καινοτομία, την προσαρμοστικότητα, τη δημιουργία, βολεύοντας αυτό που φεύγει, αντί να ξεβολεύει αυτό που πρέπει να φεύγει. Η Ευρώπη της παράδοσης και της ουτοπίας, των επαναστάσεων και της αυτοκυριαρχίας, επιτρέπει την αναζήτηση μιας «πλειοψηφίας της μη τυραννίας».
 
Στην Ευρώπη χρειαζόμαστε ένα σύντομο και κατανοητό από τους πολίτες Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, με τις αξίες και τους σκοπούς της ένωσης και έναν κατάλογο αρμοδιοτήτων της ένωσης και των κρατών. Ουσιαστική και όχι τελετουργική και τυπολατρική λειτουργία της δημοκρατίας και των θεσμών, ελεύθεροι πολίτες αλλά όχι «ελεύθεροι καβαλλάρηδες». Θέλουμε αυθεντικά ευρωπαϊκά κόμματα από τα θεμέλια κάθε ευρωπαϊκού λαού, από κοινού με τους άλλους ευρωπαϊκούς λαούς που μοιράζονται ανάλογες πολιτικές πεποιθήσεις για την Ευρώπη. Να αναλάβει την πλήρη νομοθετική ευθύνη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στους τομείς ευρωπαϊκής αρμοδιότητας μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Να δημιουργηθεί ένα δεύτερο ομοσπονδιακό νομοθετικό σώμα προς εναρμόνιση των συμφερόντων και ιδιαίτερων ταυτοτήτων των κρατών με αυτά της ομοσπονδίας. Η εκλογή των οργάνων της ευρωπαϊκής εκτελεστικής εξουσίας να γίνεται με δημοκρατικό τρόπο, να λειτουργούν διαφανώς, να λογοδοτούν και να είναι αποτελεσματικά.
 
Ένας δημοκρατικός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός, ικανός να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών και να εξασφαλίζει συνθήκες βιώσιμης και αειφόρου ανάπυξης, καταφανώς περισσότερο φιλόδοξου από τον σημερινό δια του οποίου αναδιανέμεται μόλις το 1% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ. Ταυτοχρόνως με την εξασφάλιση της δημοσιονομικής ισορροπίας στο ευρωπαϊκό και στο κρατικό επίπεδο, ένα ευρωπαϊκό φορολογικό σύστημα (στην έμεση φορολογία) στηριζόμενο σε ίδιους πόρους, θα διευκολύνει τη δημιουργία και θα επιτρέπει τη διαχείριση του ευρωπαϊκού πλούτου σε αντιστοιχία τόσο με τις ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες όσο και με τις φιλειρηνικές ηγετικές φιλοδοξίες της Ευρώπης στον κόσμο. Φυσικά η αυτοδιοίκηση και τα κράτη θα διατηρήσουν αυτοτελώς ευρύτατες φορολογικές δυνατότητες χρηματοδότησης των αρμοδιοτήτων και πολιτικών τους (άμεση φορολογία). Επιτέλους έχουμε ανάγκη μια πραγματική κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτικής ασφαλείας προς διασφάλιση του απαραβιάστου των κοινών συνόρων από κάθε είδους προκλήσεις και ασσύμετρες απειλές.
 
Τα εθνικά πολιτικά κατεστημένα, έχοντας κυριαρχήσει επί της ευρωπαϊκής ιδέας, μας οδήγησαν στην κρίση αυτή, αλλά δεν αποτελεί διέξοδο η διολίσθηση στις απλουστευτικές απαντήσεις του λαϊκισμού, του εθνικισμού και της βίας. Η νέα Ευρώπη δεν θα γίνει μονομιάς, εξάλλου η ιστορία της χαρακτηρίζεται από ένα βήμα πίσω και δύο εμπρός, με γενεσιουργό δύναμη σχεδόν πάντα μια κρίση, όμως τα μικρά βήματα δεν αρκούν πλέον. Θα χρειασθεί σύντομα ένα ποιοτικό άλμα, μια φυγή προς τα εμπρός. Στην ιστορία δεν συμβαίνει αυτό που προβλέπουν οι ειδικοί και οι ρεαλιστές, συμβαίνει αυτό που θέλουν και επιδιώκουν με σκέψη και αφοσίωση οι ενεργοί πολίτες που θέλουν ν’ αλλάξουν τον κόσμο. Αντί για την Ευρώπη των κρατών και των αποτυχιών, να βάλουμε τώρα τις βάσεις για μια Ευρώπη των πολιτών.
 
Ο Νίκος Γιαννής είναι ιδρυτής και πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Έκφρασης.
 
Νίκος Γιαννής.

 Ο Νίκος Γιαννής γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα. Έζησε για αρκετά χρόνια στο Στρασβούργο και τις Βρυξέλλες, όπου και εργάζεται σήμερα. Είναι πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο Δημόσιο Δίκαιο στο Πανεπιστήμιο Στρασβούργου και στο Αμερικανικό πολιτικό σύστημα στο Πανεπιστήμιο Λαφαγιέτ στην Πενσυλβάνια (ΗΠΑ). Είναι διδάκτωρ Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστήμιου Αθηνών.
"Ιδρυτής και Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Έκφρασης". Καθηγητής στο Τμήμα Ευρωπαϊκού Πολιτισμού στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, στην Πάτρα (2005-2010). Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΟΛΠ (2004-2005). Συντάκτης πολλών άρθρων σε πολιτικά και επιστημονικά, ελληνικά και ξένα, περιοδικά και εφημερίδες και επιμελητής έκδοσης βιβλίων και εντύπων. Τέλος, είναι συγγραφέας του βιβλίου "Τι είναι η κοινωνία πολιτών" (2002).
 
  • Δεν βρέθηκαν σχόλια

Αφήστε τα σχόλια σας

0
τους όρους και τις συνθήκες.
επιστροφή στην κορυφή
arriton2
© 2013, arriton.gr