Menu

 

logoidea

Οι λέξεις που σκοτώσαμε

Του Ορέστη Π. Κύρτση

Η κάθε γλώσσα, ακόμα και η δική μας, έχει πεπερασμένες δυνατότητες. Τούτο συμβαίνει είτε γιατί το εύρος και η ποιότητα ορισμένων εννοιών ξεπερνούν τις εκφραστικές της δυνατότητες, είτε γιατί η φαρέτρα των συνωνύμων που έχουμε στη διάθεσή μας για να πούμε παρόμοια πράγματα αρχίζει να εξαντλείται. Αν και θα το ήθελα, δεν έχω σκοπό να θίξω αυτή τη στιγμή γλωσσικά ζητήματα. Αυτό που με απασχολεί είναι πώς θα μπορέσουμε να μιλήσουμε ξανά με ειλικρίνεια, χρησιμοποιώντας τις λέξεις που έντυσαν τα ψέματά μας, όπως περίπου λέει κι ένα τραγούδι.

Μιλώ για τα ψέματα της πολιτικής και τις φθαρμένες διατυπώσεις της, ακόμη και τις αλήθειες που ειπώθηκαν με βερμπαλισμό, τα χιλιοειπωμένα συνθήματα, τους κενούς ορισμούς, λέξεις και φράσεις που κάποτε ίσως είχαν ισχύ, σήμερα όμως είναι τόσο παρωχημένες που καταντούν ένοχες.

Το πρόβλημα δεν είναι οι ρητορικές ακροβασίες της πολιτικής, αυτές πάντα υπήρχαν και πάντα θα υπάρχουν. Ούτε ο λεγόμενος «ξύλινος λόγος» αυτός καθαυτός. Αλλά πώς ο τελευταίος δε θα μολύνει ό,τι καινούργιο έχουμε να πούμε (υπό την αίρεση ότι όντως έχουμε κάτι να πούμε).

Γύρω από την κινητικότητα της Κεντροαριστεράς, ανάμεσα σε κατεστημένες θέσεις και πρόσωπα που «δεν ξέρουν πια πώς να πεθάνουν» καθώς έλεγε ο ποιητής, υπάρχουν άνθρωποι με νέες ιδέες (κι όχι κατ’ ανάγκη νέοι άνθρωποι) που συμπράττουν σε έναν, αν μη τι άλλο, χρήσιμο διάλογο. Πώς δε θα σκοντάψουν πάνω στις γυμνές λέξεις; Με την ευθύνη όλων μας διαπράχθηκε κι αυτό ακόμη το έγκλημα: σκοτώσαμε τις λέξεις, αδειάσαμε τις έννοιες. Τόσο που πρέπει να ανακαλύψουμε ή, ακόμη χειρότερα, να εφεύρουμε νέες, αλλιώς κάποιοι θα μας πετροβολήσουν. Όχι γιατί έχουν δίκιο επί της ουσίας, αλλά γιατί το φορτισμένο θυμικό της κοινωνίας, εκτός των άλλων, χρειάζεται και ψυχολογικούς χειρισμούς, αν αποφασίσουμε ξανά να της απευθυνθούμε ή, πιο σωστά, να τη βάλουμε στο παιχνίδι.

Όταν η αριστερά γίνεται πιο συντηρητική από τη συντήρηση και η πρόοδος το τελευταίο που αφορά είναι την πρόοδο, όταν η σοσιαλδημοκρατία φαντάζει σαν απομεινάρι κάποιας σκουριασμένης κομματικής γραφειοκρατίας, αλλά και ευρύτερα, όταν η ανάπτυξη αποτελεί την αναγκαία αποστροφή στο λόγο κάθε αδαούς, τότε έχουμε μόνο δύο επιλογές. Ή να αποκαταστήσουμε την αξία των λέξεων επανακαθορίζοντας τις έννοιες που εκφράζουν, ή να τις εγκαταλείψουμε και να βρούμε νέες. Πραγματικά δε μπορώ να σταθμίσω τι είναι πιο δύσκολο. Στο βαθμό που η σύνδεση σημαίνοντος και σημαινομένου αποτελεί ζητούμενο, αντιλαμβανόμαστε το απόλυτο ρήγμα εμπιστοσύνης που έχει δημιουργηθεί μεταξύ μας.

follow opkyrtsis @ twitter

Ορέστης Π. Κύρτσης

«Γεννήθηκα στο βράχο της ξερολιθιάς» έλεγε ο ποιητής, αλλά εγώ προτίμησα -δικαίως- την Αθήνα, μεγαλώνοντας στο κέντρο και την περιφέρειά της. Όπως και αναμενόταν, φοίτησα στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών με αποτέλεσμα συχνά - πυκνά να δηλώνω «εικαστικός». Ο πνευματικός εαυτός μου είναι ευτυχής με αυτό το ταξίδι, ο τεχνοκράτης όμως με οδήγησε σε δρόμους πιο εφαρμοσμένους -πάντα καλλιτεχνικούς- κι έτσι βρέθηκα να πειραματίζομαι και με το επιχειρείν. Αλλά δε μου έφτανε αυτό. Από τον καιρό ήδη που ενηλικιώθηκα, συνειδητοποίησα ότι δε μπορεί κανείς να με εμποδίσει να εμπλακώ σε αμφιλεγόμενες υποθέσεις. Οπότε βούτηξα στη θάλασσα της πολιτικής κι από τότε δε χάνω καιρό να κολυμπώ σε νερά πότε στεκάμενα και πότε ταραγμένα. Κάποτε λέω να βγω, ύστερα σκέφτομαι πόσες ιδέες ακόμη δεν έχουν πάρει το δρόμο προς την εφαρμογή και ξανοίγομαι πάλι. Άλλωστε ό,τι κι αν σχεδιάζω είναι αναπόφευκτα πολιτικά φιλτραρισμένο. Εν τω μεταξύ, κάποιοι εκτός από «πολιτικό» με κατηγορούν και για «ποιητή», αλλά για μένα να μιλάμε τώρα; Έχουμε πολλά να πούμε.

follow opkyrtsis @ twitter

Ιστότοπος: opk.gr
Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « H ευρωπαϊκή ιστορία ως οδηγός. Πόσο άθεος είσαι; »
  • Δεν βρέθηκαν σχόλια

Αφήστε τα σχόλια σας

0
τους όρους και τις συνθήκες.
επιστροφή στην κορυφή
arriton2
© 2013, arriton.gr