Menu

 

logoidea

Η (άμεση) δημοκρατία, επιταγή των καιρών. Της Ιωάννας Σκόνδρα.

Η κρίση πολιτική, πολιτιστική, κοινωνική, οικονομική ή όπως αλλιώς μπορεί να χαρακτηριστεί έχει συμβάλει τα μέγιστα στην όξυνση του κενού δημοκρατίας, τόσο όσον αφορά στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρώπη ευρύτερα. Το χάσμα μεταξύ των πολιτών, της πολιτείας και των πολιτικών προσώπων διευρύνεται και δεν αγγίζει πλέον τα όρια του μερικού αφορισμού των τελευταίων όπως γινόταν το πάλαι ποτέ με την πατροπαράδοτη πολιτική συζήτηση καφενείου. Πλέον, η θέση του α-πολιτίκ όπως είχε υιοθετηθεί από μια μερίδα της κοινωνίας, αποδεικνύει η αποστροφή προς το πεπαλαιωμένο, στα όρια του χρονικού των δεινοσαύρων, πολιτικό σύστημα. Άλλωστε η έλλειψη εμπιστοσύνης προς αυτό μεταφράζεται με την αποχή ενός μεγάλου ποσοστού εκλογέων από την εκλογική διαδικασία. 
 
Η εποχή της λήψης των αποφάσεων από τους λίγους για τους πολλούς έχει εκπέσει και η φαύλη και ανεξέλεγκτη πορεία των διοικήσεων πνέει πλέον τα λοίσθια. Η αναδυόμενη «τάση», όπως φέρεται να είναι ο δόκιμος όρος πλέον, ορίζει πως οι εκπρόσωποι για μερικούς, αντιπρόσωποι για άλλους δεν εξουσιάζουν de facto τους πολίτες, αλλά δρουν υπέρ αυτών με την ουσιαστική συμμετοχή των τελευταίων στα κοινά. Δεν πρέπει να λησμονούμε το γεγονός ότι οι λειτουργίες που δεν συνάδουν με την επιταγή των καιρών είναι καταδικασμένες στην αποτυχία. 
 
Η συμμετοχή των πολιτών σε διαδικασίες που τους επιτρέπουν να επηρεάζουν ουσιαστικά τις άνωθεν οδηγίες προς εκτέλεση, αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου όλου που ακούει στο όνομα (άμεση) δημοκρατία, καθώς η δημοκρατία μόνο ως άμεση μπορεί να αυτοκαθορίζεται ως δημοκρατία. Η (άμεση) δημοκρατία δεν αφορά μόνο στο δικαίωμα των πολιτών για διεξαγωγή δημοψηφισμάτων για θέματα που τους αφορούν τόσο σε τοπικό, όσο και σε περιφερειακό επίπεδο. Αναφέρεται, παράλληλα, και στην υποχρέωση που φέρει ο όρος «πολίτης» σε κάθε κοινωνικό και πολιτειακό όν, όπως η ευθύνη της τεκμηριωμένης θέσης για ένα ζήτημα και η ευθύνη του σεβασμού των διαφορετικών, ενδεχομένως, θέσεων των συμπολιτών του. 
 
Πώς, όμως, μπορεί να γίνει η μετάβαση από το πολιτικό – πελατειακό σύστημα που ακροβατεί μεταξύ λήθης και απέλπιδας προσπάθειας σωτηρίας του, στην πραγματική δημοκρατία; Το κλειδί στην απάντηση αυτή είναι η εκπαίδευση και καταρχάς η εκπαίδευση των πολιτών για την ανάκτηση της χαμένης εμπιστοσύνης αρχικά στον εαυτό τους και έπειτα στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Η διαδραστικότητα εκλείπει στις μέρες μας, και η απομόνωση επισκιάζει όλες τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη επαφή και κατ’ επέκταση η ηλεκτρονική διαβούλευση δεν μπορεί να παραμείνει βιώσιμη σε αυτή την χρονική συγκυρία αν δεν συμπληρωθεί από την δια ζώσης επικοινωνία. 
 
Έτσι, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι η (άμεση) δημοκρατία με την ενίσχυση των συμμετοχικών διαδικασιών των πολιτών μπορεί να επιτευχθεί καταρχήν σε τοπικό επίπεδο. Το μικρό εύρος της πληθυσμιακής κατατομής στα πλαίσια ενός δήμου μπορεί να δώσει την δυνατότητα στους κατοίκους της περιοχής αυτής να συμμετέχουν ενεργά στην διαβούλευση για θέματα σε τοπικό, κυρίως, επίπεδο και που τους αφορούν άμεσα. Η διάδραση με τα θεσμικά όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης διευκολύνεται από την προσωπική επαφή, η οποία οφείλει να συμπορεύεται εναρμονισμένα με την ηλεκτρονική συμμετοχή. Τα τοπικά δημοψηφίσματα μπορούν να αποτελέσουν πλέον έναν από τους πιο ισχυρούς θεσμούς – κλειδιά στα χέρια των πολιτών, οι οποίοι καλούνται με την ευθύνη της κρίσης τους να αποφασίσουν. Η απόφαση αυτή οφείλει να γίνει πλήρως σεβαστή από την εκάστοτε διοίκηση, ειδάλλως χάνει  την λαϊκή της νομιμοποίηση. Με αυτό τον τρόπο και δια της παραγωγικής μεθόδου μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για την διενέργεια δημοψηφισμάτων σε πανελλαδικό επίπεδο. 
 
Ωστόσο, ας μην ξεχνάμε και τις δικλείδες ασφαλείας που πρέπει να τίθενται προκειμένου οι αποφάσεις να είναι ορθές και υγιώς εκπορευόμενες από τους πολίτες και να μην εμπεριέχουν σκοπιμότητες άλλου χαρακτήρα. Για να πραγματοποιηθεί αυτό, πρέπει να υπάρχει μια σειρά από στάδια. Για παράδειγμα, δεν αρκεί η συμμετοχή των πολιτών στην διαβούλευση για την λήψη μιας απόφασης, η οποία τελικά επικυρώνεται με την διενέργεια δημοψηφίσματος. Μια επιτροπή πολιτών, εκλεγμένη από τους ίδιους με χαρακτηριστικά τόσο νομικής, όσο και κοινωνικοοικονομικής φύσεως, οφείλει να ελέγχει τις προς ψήφιση νομοθετικές πρωτοβουλίες πολιτών, έτσι ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγχυση μπορεί να προκληθεί και δεν συνάδει με το κεντρικό status quo της προάσπισης του εθνικού συμφέροντος. 
 
Ας ελπίσουμε πως σύντομα η παράδοση του Καποδίστρια στην Ελβετία θα μπορέσει να ενσωματωθεί στην ελληνική κοινωνία, με τα όποια ποιοτικά χαρακτηριστικά της, και η συμμετοχή στα κοινά να γίνει κοινή υποχρέωση όλων μας, 
 
Η Ιωάννα Σκόνδρα, είναι ερευνήτρια Διεθνών Σχέσεων, Απόφοιτος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Παντείου Πανεπιστημίου
Τελευταία τροποποίηση στιςΔευτέρα, 23 Ιουνίου 2014 20:41
Άρρητος

Εγώ, ο Άρρητος.

Ιστότοπος: arriton.gr
  • Δεν βρέθηκαν σχόλια

Αφήστε τα σχόλια σας

0
τους όρους και τις συνθήκες.
επιστροφή στην κορυφή
arriton2
© 2013, arriton.gr