Menu

 

logoidea

Σπύρος Κιτσινέλης

Σπύρος Κιτσινέλης

O Δρ Σπύρος Κιτσινέλης είναι φυσικοχημικός ερευνητής ενώ παράλληλα έχει δραστηριότητα στην επικοινωνία της επιστήμης. Έλαβε Μάστερ χημείας από το πανεπιστήμιο του Sheffield στην Μεγάλη Βρετανία και διδακτορικό στη φυσικοχημεία από το ίδιο πανεπιστήμιο. Εργάστηκε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο πανεπιστήμιο Ehime της Ιαπωνίας και συνέχισε το ερευνητικό του έργο στα κεντρικά εργαστήρια της Philips στην Ολλανδία. Στην Ελλάδα έχει εργαστεί ως εξωτερικός συνεργάτης σε ερευνητικό πρόγραμμα για το Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Το ερευνητικό του έργο περιλαμβάνει πολλές επιστημονικές δημοσιεύσεις, βιβλία, ευρεσιτεχνίες και συμμετοχές σε διεθνή συνέδρια. Αυτή την περίοδο εργάζεται ως ερευνητής στο πανεπιστήμιο Paul Sabatier, στην Τουλούζη της Γαλλίας και είναι επισκέπτης ερευνητής στο πανεπιστήμιο Ehime της Ιαπωνίας. Ξεκίνησε να ασχολείται εντατικά με την επικοινωνία της επιστήμης στο ευρύ κοινό μετά την ανάδειξη του από επιτροπή και κοινό σε πρώτο νικητή στην Ελλάδα του διαγωνισμού επικοινωνίας της επιστήμης Famelab (2007) που διοργανώθηκε από το βρετανικό συμβούλιο υπό την αιγίδα του υπουργείου παιδείας. Από τότε γράφει και παρουσιάζει επιστημονικά θέματα στο ευρύ κοινό τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό με διάφορους τρόπους που περιλαμβάνουν πανεπιστημιακά σεμινάρια, επιστημονικό θέατρο, ηλεκτρονικά περιοδικά, ντοκιμαντέρ μικρού μήκους, συγγραφή και μεταφράσεις βιβλίων, ομιλίες, φεστιβάλ επιστημονικών ταινιών και παρουσιάσεις σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές. Tο βιβλίο του ‘The Art of Science Communication’ διανέμεται από τον οργανισμό επιστημονικής δημοσιογραφίας ScienceView. Περισσότερες πληροφορίες για το έργο του στη διεύθυνση  www.the-nightlab.com

Η φήμη του ασφαλούς αεροπλάνου. Toυ Σπύρου Κιτσινέλη

Αυτές τις μέρες ο κόσμος βλέπει στα δελτία ειδήσεων και διαβάζει σε διάφορους ιστοχώρους τα τελευταία νέα της προσπάθειας εντοπισμού του Boeing 777 που χάθηκε από τα ραντάρ εν πτήσει από Κουάλα Λουμπούρ προς Πεκίνο. Βαθύτατη η στεναχώρια μου σκεπτόμενος τον κόσμο που χάθηκε έτσι ξαφνικά και τραγικά… ειδικά η σκέψη των μωρών μέσα στο αεροπλάνο με τρώει συνεχώς. Θα μου πεις, τόσοι άνθρωποι χάνονται κάθε μέρα. Όμως το αεροπορικό δυστύχημα έχει τη δική του κατηγορία τραγωδίας… ίσως διότι (φαντάζομαι) οι επιβάτες προλαβαίνουν να συνειδητοποιήσουν το κακό που θα συμβεί... ίσως επειδή είναι τόσο μακριά από τον υπόλοιπο κόσμο όταν θα συμβεί… ίσως διότι αν εσύ ο παρατηρητής είχες τον φόβο του αεροπλάνου ένα δυστύχημα στον καρφώνει πιο βαθιά στο μυαλό. Το οποίο μυαλό αυτές τις μέρες ανέσυρε τις μνήμες και του τραγικού δυστυχήματος της πτήσης της AirFrance που κατέπεσε στον Ατλαντικό ωκεανό πριν από μερικά χρόνια ταξιδεύοντας από το Ρίο ντε Τζανέιρο προς Παρίσι.

Όπως και τότε, έτσι και τώρα, ειδικοί προσπαθούν να διαπιστώσουν τα αίτια, αν το αεροπλάνο διαλύθηκε στον αέρα ή καταστράφηκε κατά τη σύγκρουση με τα νερά του ωκεανού, εάν υπήρξε έκρηξη, αεροπειρατεία και διάφορα άλλα σενάρια. Ιστορίες που τρομάζουν ακόμα και τους πιο άνετους με το θέμα του αεροπλάνου. Εγώ προσωπικά, ίσως επειδή αυξάνονται οι ευθύνες μου, ίσως επειδή αυξάνεται η συχνότητα των μακρινών ταξιδιών μου σε Αμερική και Άπω Ανατολή, τη χάνω την άνεση που είχα ως τώρα. Πάντως αυτό που πάντα σκεφτόμαστε πριν μπούμε στο αεροπλάνο προκειμένου να ξορκίσουμε τους όποιους φόβους μας είναι αυτό που μας επικοινωνούν οι μεγάλες εταιρίες σε κάθε ευκαιρία και ιδιαίτερα κατόπιν μεγάλων τραγωδιών.

"...το αεροπλάνο είναι το ασφαλέστερο μέσο ταξιδιού και μετακίνησης"

Έψαξα στο διαδίκτυο για στοιχεία. Δεν βρήκα πολλά. Βρήκα όμως μια αναφορά σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2000 στο περιοδικό ModernRailways από τον συντάκτη του RogerFord ο οποίος παραθέτει μερικούς πίνακες για την ασφάλεια των μέσων μεταφοράς.

Στην αρχή μας δίνει νούμερα για θανάτους ανά δισεκατομμύριο χιλιομέτρων:

Αεροπορικά: 0.05, Λεωφορεία: 0.04, Τρένα: 0.6, Φορτηγά: 1.2, Πλοία: 2.6, Αυτοκίνητα: 3.1, Ποδήλατα: 44.6, Πεζοί: 54.2, Μοτοσικλέτες: 108.9

Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία η ασφάλεια του αεροπορικού ταξιδιού είναι πράγματι αξιοθαύμαστη, ειδικά αν κάνουμε μια σύγκριση με τα καθημερινά μας μέσα μεταφοράς που είναι τα αυτοκίνητα, τα ποδήλατα, οι μοτοσικλέτες, αλλά ακόμα και τα πόδια μας. Είναι όμως αυτή η μόνη αλήθεια; Ή μήπως αυτός ο τρόπος παρουσίασης βολεύει τη βιομηχανία αερομεταφορών των δισεκατομμυρίων ευρώ; Ο RogerFord δίνει τα νούμερα και με άλλους τρόπους, που ζωγραφίζουν μια διαφορετική εικόνα. Στη λίστα θανάτων ανά δισεκατομμύριο ωρών ταξιδιού βλέπω:

Λεωφορεία: 11.1, Τρένα: 30, Αεροπορικά: 30.8, Πλοία: 50, Φορτηγά: 60, Αυτοκίνητα: 130, Πεζοί: 220, Ποδήλατα: 550, Μοτοσικλέτες: 4.840

Τα πιο επικίνδυνα μέσα παραμένουν τα ίδια αλλά τώρα έχει ανέβει η επικινδυνότητα των αεροπλάνων. Η κατάταξη αλλάζει περισσότερο όταν δούμε τα νούμερα από ακόμα μια νέα οπτική γωνία. Θάνατοι ανά δισεκατομμύριο ταξιδιών:

Λεωφορεία: 4.3, Τρένα: 20, Φορτηγά: 20, Αυτοκίνητα: 40, Πεζοί: 40, Πλοία: 90, Αεροπορικά: 117, Ποδήλατα: 170, Μοτοσικλέτες: 1.640

Για μια ακόμη φορά τα λεωφορεία παραμένουν τα ασφαλέστερα μέσα μεταφοράς ενώ το αεροπλάνο είναι κατά πολύ περισσότερο επικίνδυνο από κάθε τετράτροχο, τα τρένα και τα θαλάσσια μέσα. Δεν γνωρίζω πώς υπολογίστηκαν αυτά τα νούμερα. Ούτε μπορώ να βάλω το χέρι μου στη φωτιά για την αξιοπιστία τους. Όμως μοιράζομαι τη σκέψη ότι ο ισχυρισμός περί ασφαλέστερου μέσου ίσως να συνδέεται μόνο με τον τρόπο παρουσίασης των στοιχείων.

Κάθε φορά που συμβαίνει κάτι άσχημο η εκάστοτε εταιρία βγαίνει και ανακοινώνει σε 5.000 συγγενείς που έχασαν τους δικούς τους ότι το αεροπλάνο παραμένει ασφαλές και αν μια στις τόσες γίνει κάτι συνήθως φταίει ο πιλότος ή ο μηχανικός. Πάντως αυτές τις μέρες αν δω Αμερικάνο αξιωματούχο να κάνει δηλώσεις σκέφτομαι την Boeing και τη ζημιά που θα προσπαθεί να ελαχιστοποιήσει. Μπορείς άραγε να πιστέψεις εντελώς κάποιον που εκπροσωπεί τη χώρα κατασκευής του αεροπλάνου; Το ίδιο φυσικά σκεπτόμουν πριν από μερικά χρόνια όταν άκουγα εκπροσώπους της άλλης μεγάλης εταιρίας και Γάλλους αξιωματούχους. Σίγουρα έχει υπάρξει πρόοδος και ο αριθμός των πτήσεων έχει αυξηθεί δραματικά, όμως ο αριθμός δυστυχημάτων και νεκρών παραμένει σχεδόν σταθερός εδώ και 60 χρόνια, δηλαδή από το τέλος του πολέμου, αν δει κανείς τα στατιστικά στοιχεία που έχουμε από τότε. Άσε που τα τελευταία χρόνια έχει προστεθεί ο παράγοντας της τρομοκρατίας. Στον 21ο αιώνα και με τόσα δισεκατομμύρια κέρδος που αποφέρει αυτή η βιομηχανία δε θα έπρεπε να θρηνούμε τόσο κόσμο ούτε να ψάχνουμε συντρίμμια για χρόνια μερικές φορές. Ο κόσμος αγανακτεί και αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν να υπάρχει η τεχνολογία που βλέπει τι χρώμα βρακί φοράει ο καθένας μας, αλλά δεν μπορούμε να εντοπίσουμε ένα αεροπλάνο που υποτίθεται παρακολουθείται έτσι και αλλιώς. Ετοιμαζόμαστε να κατακτήσουμε νέους πλανήτες και η μεταφορά μας από αέρα εξακολουθεί να είναι λοταρία. Η τεχνολογία δεν θα πρέπει να εκτίθεται έτσι.

Στατιστικές

TheRiskofTravel

PlaneCrashInfo / Cause

Όντως οι ασφαλέστερες θέσεις;

Safest seat on a plane: PM investigates how to survive a crash

O Δρ Σπύρος Κιτσινέλης είναι φυσικοχημικός ερευνητής ενώ παράλληλα έχει δραστηριότητα στην επικοινωνία της επιστήμης.

πηγη protagon.gr

Σταμάτα τα ζώδια για χάρη των παιδιών σου.Του Σπύρου Κιτσινέλη

Φαντάσου αύριο να δεις σε πρωτοσέλιδα τον τίτλο «Οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν την εγκυρότητα των ζωδίων». Αν είσαι από αυτούς που τα διάβαζαν (και ακόμα περισσότερο αν έβγαζες χρήματα από αυτά) θα διαλαλήσεις με ιδιαίτερα μεγάλη χαρά τα νέα. Το ερώτημα είναι εάν θεωρείς την επιστημονική κοινότητα κριτήριο και φίλτρο εγκυρότητας, τότε γιατί δεν ακούς και δεν διαλαλείς σήμερα το αντίθετο που λένε, ότι η αστρολογία είναι μια ανόητη ενασχόληση χωρίς καμία βάση που πλουτίζει τσαρλατάνους; Είναι, όπως το λέει ένας φίλος μου, ότι «όλοι σέβονται την επιστήμη μέχρι να ακυρώσει ένα ανόητο πιστεύω τους». Το γιατί πιστεύουμε σε ανόητα πράγματα ήταν θέμα παλιότερου άρθρου μου και σίγουρα οι συναισθηματικοί και ψυχολογικοί παράγοντες επισκιάζουν τη λογική και τα στοιχεία, παντού και πάντα (αυτό το ξέρουν καλά οι εκλεγμένοι πολιτικοί).

Με ρωτάνε, λοιπόν, συχνά φίλοι και άγνωστοι γιατί επιμένω τόσο πολύ στο θέμα της αστρολογίας και από όλες τις ανοησίες γύρω μας γιατί τα βάζω τόσο συχνά με τα ζώδια. Δεν είναι λίγοι αυτοί που μου έχουν πει ότι είναι κάτι άκακο για να περνά ευχάριστα η ώρα και χρήσιμο για σπάσιμο πάγου σε παρέες. Ναι, σίγουρα εγώ που θέλω μια κοινωνία με περισσότερη επιστήμη και λιγότερους τσαρλατάνους έχω και άλλα πολλά μέτωπα. Όμως ρίχνω βάρος στο θέμα της αστρολογίας διότι το θεωρώ το σημαντικότερο μέτωπο και μια καθόλου αθώα ενασχόληση. Τα ζώδια κατά τη γνώμη μου είναι η μεγαλύτερη ήττα του ορθολογισμού στην κοινωνία μας. Όσο και να ψάξεις δεν θα βρεις τίποτε άλλο που να έχει απορρίψει κατηγορηματικά η επιστήμη αλλά να συνεχίζει να έχει τόσο μεγάλη παρουσία και απήχηση στον κόσμο. Δύσκολα βρίσκεις περιοδικό ή εφημερίδα που να μην έχει στήλη ζωδίων. Δεν υπάρχει κανάλι που να μη φιλοξενεί τουλάχιστον μια εκπομπή αστρολογικού περιεχομένου (έστω σαν ένθετη σε άλλες εκπομπές). Στη Γαλλία που έζησα για δύο χρόνια, η τηλεόρασή μου έπιανε 30 κανάλια, αλλά δεν πέτυχα ούτε μια φορά ζώδια. Κάποια στιγμή έστειλα email στο ΕΣΡ για να ρωτήσω γιατί επιτρέπει αυτή την επαγγελματική μπουρδολογία εξαπάτησης. Έκαναν ότι δεν καταλαβαίνουν αφού μου απάντησαν ρωτώντας με σε ποια εκπομπή αναφέρομαι (Ποιες μπούρδες τρώνε πρόστιμα).

Δεν μπορούμε να ζητάμε ορθολογισμό και μια παιδεία που καλλιεργεί την κριτική σκέψη στα παιδιά μας όταν επιτρέπουμε στο κάθε μέσο να τα βομβαρδίζει με αυθαιρεσίες που πάνε κόντρα στην κριτική σκέψη και τον ορθολογισμό. Δεν μπορείς να λες στο παιδί σου μάθε να σκέφτεσαι και να αναρωτιέσαι αν αυτό που σου λένε έχει βάση και στοιχεία και μετά να ακούει από παντού ανοησίες ζωδίων. Αυτό που ίσως ονομάζεις αθώα ενασχόληση και πλακίτσα εκπαιδεύει σιγά-σιγά τον εγκέφαλο να δέχεται χωρίς να φιλτράρει… να υιοθετεί αντι-επιστημονικούς ισχυρισμούς… να αναπαράγει χωρίς να σκέφτεται… να δημιουργεί προκαταλήψεις για τους άλλους. Όσο υπάρχει (και βοηθάς και εσύ σε αυτό) μια στρατιά αστρολόγων στην Ελλάδα του 21ου αιώνα τόσο θα κυκλοφορεί η κάθε ανοησία ελεύθερη. Τον δρόμο τον ανοίγουν οι αστρολόγοι και μετά κάνουν περίπατο οι τσαρλατάνοι των μαντζουνιών και της πολιτικής.

ένα άρθρο των πρωταγωνιστών

Η επανάσταση του 2021.Toυ Σπύρου Κιτσινέλη

Όλοι θα συμφωνήσουν ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια νέα επανάσταση για να βγει από το τέλμα και να ανανεωθεί. Αυτό στο οποίο δεν θα συμφωνήσουν όλοι είναι στο τι είδους επανάσταση χρειάζεται. Άλλος θα σου πει για ξεσηκωμό της εργατικής τάξης, άλλος θα σκέφτεται μολότοφ και οδοφράγματα, άλλος λαϊκά δικαστήρια, άλλος τανκς στους δρόμους και ένα σωρό άλλα. 

Τη δική μου ιδέα περί νέας ελληνικής επανάστασης την περιέγραψε ωραία ο Νίκος Δήμου στο βιβλίο του «Μιλώντας μ’ έναν αγανακτισμένο νέο για επαναστάσεις – τεχνολογικές και άλλες». Τον ευχαριστώ που μου το έστειλε. Είχε δίκιο όταν είπε ότι με εκφράζει απόλυτα. Θα πάρω αντίτυπα για τους φίλους αλλά κυρίως για τα παιδιά τους, μιας και αυτά μάλλον θα φέρουν την πολυπόθητη επανάσταση. Χρειαζόμαστε λοιπόν μια τεχνολογική επανάσταση… μια νέα γενιά που δεν φοβάται κάθε τι νέο που φέρνει η επιστήμη και που θα βάλει την τεχνολογία για τα καλά στην υπηρεσία των πολιτών. Σκεφτείτε μια πραγματικά ψηφιακά αναβαθμισμένη χώρα. Με την τεχνολογία μπορούμε να εξυπηρετούμαστε καλύτερα, να μειώσουμε τη γραφειοκρατία και κατά συνέπεια τη διαφθορά, να γίνονται αξιολογήσεις ευκολότερα, να συμμετέχουν οι πολίτες περισσότερο στον δημόσιο βίο, να φτιάχνονται δουλειές και επιχειρήσεις γρηγορότερα… Υπάρχει ο τρόπος αλλά όχι η βούληση. Δεν συμφέρει αυτούς που θα ξεβολευτούν και είναι πολλοί. Δεν είναι όμως περισσότεροι αυτοί που θα ωφεληθούν; Αν όλα αυτά δεν είναι μια μεγάλη επανάσταση τότε τι είναι;

Όμως δεν είναι μόνο τα γραφειοκρατικά και διαδικαστικά θέματα, αλλά και ο τρόπος σκέψης που πρέπει να αλλάξει. Κατά τη γνώμη μου η χώρα χρεοκόπησε σε όλα τα επίπεδα επειδή έχουμε έλλειψη ορθολογισμού (αλλά πολλούς δογματισμούς). Θα πουν αρκετοί ότι ο διαφωτισμός δεν άγγιξε ποτέ την Ελλάδα και αυτή είναι η αιτία. Στη χώρα μας υπάρχει καχυποψία απέναντι στην επιστήμη γενικότερα. Τη θεωρούμε κυρίως πηγή μπελάδων. Και όμως, από την γεωργία μέχρι τα εμβόλια και από τον τροχό μέχρι το ίντερνετ, στην επιστήμη και στην τεχνολογία βρίσκεις πραγματικά θαύματα και μαγεία που έφτιαξαν νέους κόσμους. Παρόλα αυτά στην Ελλάδα χωρίς ενημέρωση και δημόσια συζήτηση διαμορφώνουμε επιπόλαια απόψεις και συχνά καταδικάζουμε κάτι νέο λόγω συναισθηματικών αντανακλαστικών και φόβου που καλλιεργούν δημοσιογράφοι και ακτιβιστές. Ο επιστημονικός τρόπος σκέψης και εργασίας θα είναι μια μεγάλη επανάσταση για τη χώρα. Ποιοι δεν θέλουν περισσότερη επιστήμη, τεχνολογία και ορθολογισμό στη χώρα; Μα φυσικά αυτοί που βολεύονται από τον δογματισμό, τη στασιμότητα, το σκοτάδι και τους τσαρλατανισμούς.

Και γιατί 2021; Για λόγους συμβολικούς μιας και θα είναι η επέτειος της επανάστασης που οδήγησε στην ίδρυση του κράτους μας. Αλλά και γιατί δεν θέλω να περιμένω δύο δεκαετίες, ούτε προλαβαίνουμε μέσα σε δύο χρόνια. Οι κυνικοί και απαισιόδοξοι θα μου πουν άλλαξε πλευρό και συνέχισε τον ύπνο σου, οι αισιόδοξοι θα πουν ναι θα γίνει αλλά χρειάζονται πολλά περισσότερα χρόνια. Εγώ θα πω ότι κάθε επανάσταση ξεκινά με μικρά αντάρτικα και εγώ στο θέμα της διάδοσης της επιστήμης και της τεχνολογίας έχω ξεκινήσει το δικό μου, όπως ο κύριος Δήμου… Ελπίζω να γίνουμε πολλοί.

O Δρ Σπύρος Κιτσινέλης είναι φυσικοχημικός ερευνητής ενώ παράλληλα έχει δραστηριότητα στην επικοινωνία της επιστήμης.

πηγη protagon.gr

Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS
arriton2
© 2013, arriton.gr