Menu

 

logoidea

Κωνσταντίνος Μπογδάνος

Κωνσταντίνος Μπογδάνος

Γεννήθηκε το 1979. Θρέμμα της Πλατείας Αμερικής, μέλος της εφηβικής μπάντας 2CV, αριστούχος του τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Παντείου, σπούδασε αναλυτική φιλοσοφία σε μεταπτυχιακό επίπεδο στο King's College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Εργάστηκε στο Λονδίνο ως σύμβουλος επικοινωνίας και business development στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, ενώ παρακολούθησε μαθήματα μακρο-οικονομικών στο London Business School. Eπέστρεψε, πήγε φαντάρος και πλέον, ως δημοσιογράφος, κάνει ραδιόφωνο και αρθρογραφεί. Αγαπά τη μουσική, την ποίηση και τις αθλοπαιδιές.

Η απληστία των κοντόφθαλμων Ελλήνων πολιτικών δημιούργησε την κρίση

O Tom Palmer μιλά αποκλειστικά στον Κωνσταντίνο Μπογδάνο για το χρέος της Ελλάδας για την απληστία των κοντόφθαλμων Ελλήνων πολιτικών όπως τους αποκαλεί και το λάθος της Ελλάδας να μπει στο ευρώ.

Ο Tom Palmer είναι ένας από τους σηµαντικότερους δηµόσιους διανοούµενους (public intellectuals) του σύγχρονου κινήµατος για την Ελευθερία. Έχει εµπνεύσει διανοητές, ακαδημαϊκούς, ακτιβιστές, και εθελοντές σε ολόκληρο τον κόσµο. Είναι ένθερµος υποστηρικτής και συνεργάτης πολλών προσπαθειών υπέρ της ελεύθερης οικονοµίας, της υπεράσπισης των πολιτικών ελευθεριών, της ανοιχτής κοινωνίας και της προστασίας των ατοµικών δικαιωµάτων. Έχει συντάξει πέντε συλλογές δοκιμίων και είναι ο συγγραφέας του "Realizing Freedom: Libertarian Theory, History and Practice" (επεκταθείσα έκδοση 2014).

Ποια η γνώμη σας για την Ελλάδα και την κρίση; Ποια τα κύρια αίτια;

Δεν πρόκειται για μια παροδική κρίση, αλλά για μια πολύ σοβαρή πρόκληση για το μέλλον της χώρας. Η κρίση είναι αποτέλεσμα δύο παραγόντων: πρώτον του παρεοκρατικού και διεθφαρμένου πολιτικού και οικονομικού συστήματος που θεωρούσε ότι το κράτος δεν είναι τίποτ’ άλλο από ένα σύνολο πόρων που μπορούν να χαρίζουν σε οργανωμένα συμφέροντα με πολιτικές διασυνδέσεις. Δεύτερον, και ως αποτέλεσμα του πρώτου, οι εκτός ελέγχου δαπάνες και τα βουνά χρεών που οδήγησαν στη χρεοκοπία. Η λύση είναι να δοθεί σημασία στην αριθμητική και τις βασικές ηθικές αρχές. Η κλοπή είναι ανήθικη και οδηγεί στην καταστροφή όταν καθίσταται θεμέλιο του κράτους.

Έχετε ασχοληθεί με την προώθηση της ατομικής και οικονομικής ελευθερίας σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Ποιες χώρες αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες;

Οι χώρες που είναι πιο δύσκολο να αλλάξουν είναι αυτές που είναι βυθισμένες στη δικτατορία, κάτι που δεν ισχύει για την Ελλάδα, ή τουλάχιστον όχι ακόμα, και αυτές που αισθάνονται ότι ευημερούν επειδή παίρνουν χρήματα από το μέλλον και τα ξοδεύουν σήμερα, κάτι που είναι ευχάριστο και κανείς δεν θέλει να το παραδεχθεί. Η Ελλάδα βρισκόταν σε αυτή την κατάσταση πριν λίγα χρόνια, αλλά ήρθε η ώρα να πληρωθεί ο λογαριασμός. Άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, βρίσκονται δέκα με δεκαπέντε χρόνια πίσω, και έτσι είναι δύσκολο στους ανθρώπους να παραδεχθούν την αδικία που υφίστανται οι νέοι από τους μεγάλους, οι οιποίοι ζουν εις βάρος τους. Η αριθμητική όμως είναι αμείλικτη. Στο τέλος έρχεται πάντα η ώρα του λογαριασμού.

Αν μπορούσατε να μοιραστείτε με το ελληνικό κοινό μια ιστορία από τα ταξίδια σας, ποια θα ήταν;

Υπάρχουν πολλές ... αλλά μόνο μία. Εντάξει. Είναι μια αρκετά παλιά ιστορία. Μιλούσα κατά τη διάρκεια μιας πτήσης με κάποιους Ιταλούς που είχαν μόλις συνταξιοδοτηθεί, κάπως πρόωρα. Προσέβλεπαν σε μια ζωή γεμάτη ταξίδια και απολαύσεις, μια και ήταν τώρα συνταξιούχοι. Τους ρώτησα αν ζούσαν από τις αποταμιεύσεις τους. Με κοίταξαν λες και ήμουν τρελός. Τους ρώτησα από πού προέρχονταν το χρήματα για τα ταξίδια τους. Με ξανακοίταξαν σα να ήμουν απλά τρελός και μου απάντησαν με αφοπλιστική φυσικότητα: «Το κράτος!» Δεν τους περνούσε καν από το μυαλό ότι το κράτος πρέπει να πάρει τα χρήματα από κάπου προκειμένου να χρηματοδοτήσει το πρόωρο συνταξιοδοτικό τους lifestyle. Όταν ρώτησα αν θεωρούσαν σωστό να απολαμβάνουν τώρα μια καλή ζωή βάζοντας παρακαταθήκη το μέλλον των εγγονιών τους, συνέχισαν να με κοιτούν με τον ίδιο τρόπο.

Πιστεύω ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να καταλαβαίνουν αυτό που προσπάθησα να πω στους Ιταλούς (πρόωρους) συνταξιούχους.

Πολλοί Έλληνες αποδίδουν την κρίση στις ελεύθερες αγορές και τους εγγενείς ανταγωνισμούς της καπιταλιστικής οικονομίας. Πιστεύουν επίσης ότι ήταν αποτέλεσμα διεθνών παρεμβάσεων. Τι θα τους λέγατε;

Η απληστία των κοντόφθαλμων Ελλήνων πολιτικών ήταν αρκετή για να δημιουργήσει την κρίση από μόνη της. Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το λάθος να τους αφήσει να συνεχίσουν το «πάρτυ» επιτρέποντας στην Ελλάδα να μπει στο Ευρώ, γεγονός που επέτρεψε στους πολιτικούς να δανείζονται με γερμανικά επιτόκια, χωρίς όμως τις γερμανικές δημοσιονομικές πολιτικές. Οι Έλληνες πολιτικοί ήταν οι αλκοολικοί, αλλά οι πολιτικοί των Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν οι μπάρμεν που συνέχισαν να τους σερβίρουν τα ποτά. Όλοι ήξεραν από την αρχή ότι η δημοσιονομική κατάσταση δεν επέτρεπε στην Ελλάδα να γίνει μέλος της Ευρωζώνης. Όλοι το ήξεραν. Το πρόβλημα δεν ήταν απλά ότι επιτράπηκε η συμμετοχή στο Ευρώ, αλλά η απληστία των κοντόφθαλμων Ελλήνων πολιτικών, που δανείζονταν και ξόδευαν, και δανείζονταν και ξόδευαν. Το αποτέλεσμα ήταν απλά αναπόφευκτο, σαν τον αλκοολικό που πίνει το ένα ποτό μετά το άλλο μετά το άλλο.

Σε μια εποχή που ολόκληρος ο κοινωνικός ιστός της ελληνικής κοινωνίας καταρρέει, πως μπορείτε να υποστηρίζετε, με καθαρή συνείδηση, περαιτέρω περικοπές των κρατικών δαπανών;

Ο μόνος τρόπος να σωθεί η Ελλάδα είναι να σταματήσει ο δανεισμός και οι δαπάνες. Αλλιώς οι νέοι Έλληνες θα συνεχίσουν να εγκαταλείπουν τη χώρα αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες. Αλλά υπάρχει και ένα ακόμα στοιχείο που είναι εξαιρετικά κρίσιμο, αλλά συχνά παραβλέπεται. Δεν αρκεί να περιοριστούν οι δαπάνες, αλλά πρέπει να εξαλειφθούν τα προνόμια και οι επιδοτήσεις που δίνονται στους ημέτερους, σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, και συγκεκριμένους οικονομικούς τομείς που τις λαμβάνουν λόγω πολιτικών διασυνδέσεων. Δεν είναι εύκολο να ξεκινήσεις ή να λειτουργήσεις μια επιχείρηση στην Ελλάδα, γιατί οι ημέτεροι μπήκαν μέσα και κλείδωσαν τις πόρτες πίσω τους. Δεν είναι πυρηνική φυσική. Όσο πιο δύσκολο κάνεις τον ανταγωνισμό, τόσο λιγότερες επιχειρήσεις θα ιδρυθούν και τόσο λιγότερες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν. Το γεγονός ότι οι νέοι Έλληνες δεν μπορούν να βρουν δουλειά αποτελεί σκάνδαλο και ντροπή. Και η αιτία είναι η γραφειοκρατία, η παρεοκρατία, οι χαριστικές ρυθμίσεις και οι κλειστές πόρτες που έχει δημιουργήσει το ελληνικό κράτος. Η δημιουργία ευκαιριών είναι εξίσου σημαντική προτεραιότητα με το να σταματήσει ο δανεισμός και οι δαπάνες.

Κ. Πάλμερ, τι σας φέρνει στην Ελλάδα το Δεκέμβριο;

Ένας σημαντικός λόγος είναι η έκδοση στα Ελληνικά αρκετών βιβλίων μου που έχουν κυκλοφορήσει τα δύο τελευταία χρόνια, τα οποία έχουν επίσης μεταφραστεί στα Γαλλικά, τα Ισπανικά, τα Ρωσικά και σε άλλες γλώσσες. Προωθούν μια θετική μεταρρυθμιστική ατζέντα. Δεν μπορείς να σώσεις μια χώρα με συνθήματα και οργισμένες κραυγές, αλλά προωθώντας και εφαρμόζοντας σωστές πολιτικές που επιτρέπουν στους ανθρώπους να δημιουργήσουν πλούτο και να οικοδομήσουν όλοι μαζί μια ευημερούσα κοινωνία. Αυτό σημαίνει έλεγχο της αρπακτικής συμπεριφοράς της πολιτικής τάξης μέσω του περιορισμού του κράτους, της απελευθέρωσης της ενέργειας της επιχειρηματικότητας μέσω των ελεύθερων αγορών και της δημιουργίας αξίας μέσα από εργασία, επενδύσεις και εμπόριο. Οι φίλοι μου δεν έχουν χάσει την ελπίδα τους για την Ελλάδα και χαίρομαι που θα βρίσκομαι στην Αθήνα με ανθρώπους που εργάζονται για το μέλλον της χώρας. Αυτός είναι ο λόγος που είμαι τόσο χαρούμενος που οι Φοιτητές για την Ελευθερία, ένας μη κομματικός οργανισμός φοιτητών που σκοπό έχει τη διάδοση των ιδεών της ελευθερίας στα πανεπιστήμια, με κάλεσαν να βγάλω τον κύρια ομιλία του 1ου Συνεδρίου για την Ελευθερία, που θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου.

Βιογραφικό:

Ο Dr. Tom G. Palmer είναι ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος για τα διεθνή προγράµµατα του Atlas Network και είναι υπεύθυνος για την κατάρτιση των προγραµµάτων  ειτουργίας σε 14 γλώσσες και τη διαχείριση των προγραµµάτων για ένα παγκόσµιο δίκτυο 450 δεξαμενών σκέψης (Think Tanks) από 80 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο.  είναι, επίσης, διακεκριµένος επιστηµονικός συνεργάτης του Cato Institute και διευθυντής του Cato University.

Δίνει συχνά διαλέξεις στη Βόρεια Αµερική, στην Ευρώπη, στην Ευρασία, στην Αφρική, στη Λατινική Αµερική, στην Ινδία, στην Κίνα και σε όλη την Ασία και τη Μέση Ανατολή πάνω στις πολιτικές επιστήµες, τη δηµόσια επιλογή, την κοινωνία των πολιτών και τα ηθικά, νοµικά και ιστορικά θεµέλια των ατοµικών δικαιωµάτων. Πριν την ένταξή του στο Cato Institute, συνεργάστηκε µε το Earhart Foundation στο Hertford College, του University of Oxford και διετέλεσε Αντιπρόεδρος του Institute for Human Studies του George Mason University.

Έχει δηµοσιεύσει επιστημονικές κριτικές και άρθρα σχετικά µε την πολιτική και την ηθική σε επιστηµονικά περιοδικά όπως το "Harvard Journal of Law and Public Policy", "Ethics", "Critical Review" και το "Constitutional Political Economy", καθώς και σε έντυπα όπως το "Slate", "Wall Street Journal", "New York Times", "Die Welt", "Caixing", "Al Hayat", "Washington Post" και "The Spectator of London". Είναισυγγραφέαςτου "Realizing Freedom: Libertarian Theory, History and Practice" (επεκταθείσαέκδοση 2014) καισυντάκτηςτων "The Morality of Capitalism" (2011), "After the Welfare State" (2012), "Why Liberty" (2013) καιτου "Peace, Love & Liberty" (2014). Ο Palmer έλαβετοπτυχίοτουστιςανθρωπιστικέςεπιστήµεςαπότο St Johns College στην Annapolis, Maryland, πήρε master στηφιλοσοφίααπότο Catholic University of America, Washington, DC καιτοδιδακτορικότουστηνπολιτικήεπιστήµη, απότο University of Oxford.

Ηγεσία και αντιπροσώπευση: μια σχέση συχνά προβληματική. Toυ Κωνσταντίνου Μπογδάνου

«Αθηναίοι, είναι γνωστόν, ότι εμείς οι Έλληνες έχουμε την αδυναμίαν να λησμονούμε σύντομα τους κινδύνους … Έχουμε επίσης την κακήν συνήθειαν, να καταστρέφουμε με τα ίδια μας τα χέρια ό,τι με κόπους και θυσίες δημιουργούμε. Κι αυτό το πράττουμε κατά κανόνα εις τας παραμονάς της επιτυχίας.»
 
Το απόσπασμα θα μπορούσε να απαντάται στον Θουκυδίδη, όμως ανήκει σε ομιλία του Κωνσταντίνου Καραμανλή τον Οκτώβριο του 1974. Ο ηγέτης, που είχε αναλάβει την πρωθυπουργία λίγους μήνες πριν, μιλάει στο Σύνταγμα ενώπιον μιας λαοθάλασσας για το 1920, το 1940, το 1963, αναφέρεται στο 1821 και τον τότε εμφύλιο, κάνει λόγο για τον συμβολισμό του μύθου του Σισύφου, ενόσω στην Κύπρο είναι ακόμα νωπός ο Αττίλας 2.
 
Θα περίμενε κανείς, πως το πλήθος θα παρακολουθούσε προβληματισμένο τις επώδυνες υπομνήσεις του ρήτορα. Αντ’αυτού, παραληρεί σε μιαν άνευ προηγουμένου έκσταση. Η αναντιστοιχία πολιτικού λόγου και λαϊκής αντίδρασης είναι εκπληκτική.
 
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε αναμφίβολα μεγάλος ηγέτης. Πόσο αντιπροσωπευτικός ήταν, όμως, της κοινωνίας της οποίας ηγείτο; Προερχόμενος πολιτικά από την περίοδο της «κηδεμονευομένης δημοκρατίας», βρέθηκε, θα μπορούσε κανείς να πει, στο σωστό μέρος τη σωστή στιγμή, καθώς ο λαός είχε να διαλέξει μεταξύ αυτού και των τανκς. Τα τανκς, στα οποία οι Έλληνες ουδέποτε μαζικά αντιστάθηκαν, είχαν μόλις προκαλέσει την εθνική τραγωδία της ανατολικής μεσογείου. Ο λαός, ανασφαλής και συντηρητικός στην πλειονότητά του, στράφηκε στον Καραμανλή.
 
Η ατζέντα, όμως, του τελευταίου δεν αντανακλούσε απαραίτητα τις επιδιώξεις και τις προτεραιότητες του ελλαδικού πληθυσμού. Η αδυναμία της κοινωνίας να αντιληφθεί το ιστορικό αισθητήριο του ηγέτη της ανιχνεύεται σημειολογικά στην πρώτη εκείνη ομιλία του 1974, διατρανώνεται όμως οδυνηρά με την καταψήφισή του το 1981 – και την εκλογή ενός κόμματος, που εφόσον είχε πραγματώσει τις προεκλογικές δεσμεύσεις του, η Ελλάς θα βρισκόταν εκτός της τότε ΕΟΚ.
 
Στις μέρες μας, καθώς η Γ’ Ελληνική Δημοκρατία αναμετράται με την μνημονιακή κηδεμονία, συχνά γίνεται αναφορά σε δύο ελλείμματα: αυτό της ηγεσίας και αυτό της αντιπροσώπευσης. Λιγότερο συχνά επιχειρείται συσχετισμός ανάμεσα στα δύο, αντίθετα, αθρόες είναι οι γενικόλογες αναφορές στο έλλειμμα δημοκρατίας που «μαστίζει» τη χώρα και ευθύνεται, δήθεν, για τα δεινά της.
 
Την ώρα που παραπονούμεθα, πως η λαϊκή βούληση δεν βρίσκει εκφραστές της γνησιότητάς της και αφορίζουμε συλλήβδην το πολιτικό προσωπικό αλλά και τον ίδιο τον κοινοβουλευτισμό, γκρινιάζουμε διότι δεν εμφανίζεται ένας ηγέτης, να πάρει πάνω του την τύχη της χώρας και να την οδηγήσει στην ακμή και την ευημερία. Παρατηρείται εδώ μια αντίφαση. Από τη μία, ζητείται ηγεσία που θα μετουσιώσει σε πολιτική απόφαση τη λαϊκή βούληση ατόφια και ανόθευτη. Από την άλλη, ζητείται ηγέτης-«πατερούλης», βγαλμένος από τη μυθοπλασία του συλλογικού θυμικού, ο οποίος θα εμπνεύσει και θα οδηγήσει.
 
Μια αναδρομή στην ιστορία του νέου ελληνικού έθνους αρκεί για να διαλύσει την ιδέα, ότι οι μεγάλοι ηγέτες αντιπροσωπεύουν πάντα τα «θέλω» του λαού. Ο Καποδίστριας ουδέποτε υπήρξε δημοφιλής και τελικώς δολοφονήθηκε. Ο Τρικούπης καταψηφίστηκε και η απουσία του άνοιξε το δρόμο για τον ατυχή πόλεμο του 1897 και τον επακόλουθο διεθνή οικονομικό έλεγχο. Ο ίδιος ο Βενιζέλος απομακρύνθηκε δια της κάλπης πάνω στην κρισιμότερη καμπή της νεότερης ιστορίας των Ελλήνων.
 
Ο Μεταξάς δεν υπήρξε λαοφιλής ηγέτης και οι πολιτικές του, που κατέστησαν την προς πόλεμο προετοιμασία της χώρας τόσο επιτυχή, δεν συμβάδισαν με την καθολική αποδοχή του ίδιου του «ΟΧΙ». Οι ηγέτες δεν εμπνέουν πάντα. Ενίοτε ενεργούν αντίθετα με τη λαϊκή βούληση και δικαιώνονται από την ιστορία.
 
Καθώς η ποιότητα των προσωπικοτήτων που συγκροτούν το σώμα του ελληνικού κοινοβουλίου κρίνεται ολοένα και απογοητευτικότερη, αξίζει να διερευνηθεί η αλήθεια στην  παρατήρηση, ότι το επίπεδο των πολιτικών προσώπων αντανακλά εν τέλει το επίπεδο της ίδιας της κοινωνίας.
 
Πράγματι, θα συμπέραινε κανείς εκ πρώτης όψεως, ότι ο τρόπος, με τον οποίο αδυνατούμε ως πολίτες να συζητήσουμε μεθοδικά στη βάση κανόνων και επιχειρημάτων και με τον οποίο απεμπολούμε τη λογική στις καθημερινές συζητήσεις του φυσικού και διαδικτυακού λόγου και του μεντιατικά διαμεσολαβημένου διαλόγου, καθρεφτίζεται στις εργασίες των επιτροπών και των αιθουσών της γερουσίας και της ολομέλειας. Ο τρόπος αυτός όζει λαϊκισμό, αμορφωσιά, προχειρότητα, αγένεια, κοντόφθαλμη σκοπιμότητα. Και συμπυκνώνει, μάλλον, τα ελαττώματα και τα πραγματικά ελλείμματα που λειτουργούν ως εμπόδιο στην πρόοδο και λιπαντικό της παρακμής.
 
Στη συζήτηση περί των στοιχείων που καθορίζουν την προσωπικότητα ενός ηγέτη, όπως την ανοίγει επίκαιρα η διαδικτυακή δράση «Διάλογος:Αναζητώντας Ηγέτες» της Καθημερινής, αξίζει, ίσως, να εξεταστεί η ανάγκη του σθένους, που απαιτείται ώστε να ακολουθεί κανείς πολιτικές αντίθετες του ρεύματος της λαϊκής διάθεσης, με γνώμονα την ιστορική συνείδηση, την επίγνωση των καταστάσεων και την ανάγνωση των εθνικών αναγκών. Το σθένος αυτό, δε, δεν ζητείται μόνο από το πρόσωπο εκείνο, που θα αποτελέσει ενδεχομένως τον ηγέτη-φορέα της ιστορικής υπευθυνότητας.
 
Στις μέρες μας, όσο ποτέ πριν, ζητείται και από τους πυλωρούς του δημόσιου διαλόγου, δημοσιογραφικά επιτελεία και ιδιοκτησίες των μέσων, που καλούνται να βάλουν σε δεύτερη μοίρα τα ποσοτικά κριτήρια της αγοραίας χυδαιότητας και να εκπαιδεύσουν τον πολίτη στην ηδονή της γνώσης, της ποιοτικής πληροφορίας και του ορθού λόγου.
 
 το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο marketnews.gr

Επικίνδυνες «μπακαλικές». Του Κωνσταντίνου Μπογδάνου

Μετά και την εμφάνιση Τσίπρα στην ΔΕΘ και υπό το φως δημοσκοπήσεων, που δίνουν μεν προβάδισμα στην αξιωματική αντιπολίτευση, όμως επιφυλάσσουν τόσο σε αυτήν, όσο και στα κόμματα που συγκροτούν την κυβέρνηση χαμηλά ποσοστά, η δυσπιστία του πολίτη απέναντι στην ικανότητα των οικονομικών επιτελείων έχει κάθε λόγο να υπερισχύει ως αίσθημα.
 
Η ανάγκη, να νιώθει κανείς ότι οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του έθνους γνωρίζουν τα θέματα σε βάθος και σχεδιάζουν με ρεαλισμό, προσκρούει σε επικίνδυνες «μπακαλικές».
 
Από τη μία πλευρά, ο ψηφοφόρος αντιμετωπίζει μια κυβέρνηση που πελαγοδρομεί από τη μία αστοχία στην επόμενη. Για να ανακουφίσει την κοινωνία από το βάρος του ΕΕΤΗΔΕ, το ΥΠΟΙΚ επιστρατεύει τον ΕΝΦΙΑ, ο οποίος καταντά ο σχεδιαστικός περίγελως του θέρους. Οι υπολογισμοί, βασισμένοι στο φαύλο δημοσιονομικό σκεπτικό, που πρώτα ορίζει το ύψος του εισπρακτέου ποσού και κατόπιν κατανέμει το μερίδιο στις εισοδηματικές και κοινωνικές ομάδες, πέφτουν εξ αρχής έξω.
 
Διορθώσεις επί διορθώσεων εκθέτουν τα στελέχη του κυβερνητικού σχήματος, ενώ η κοινωνία χάνει την ήδη κλονισμένη εμπιστοσύνη της στην ηγεσία της χώρας. Το προηγούμενο του ΕΦΚ στο πετρέλαιο, που δεν απέδωσε τα προσδοκώμενα, δεν πάταξε το λαθρεμπόριο σε ικανοποιητικό βαθμό και υποβάθμισε περαιτέρω το βιοτικό επίπεδο, δεν βοηθά την αξιοπιστία των αρχόντων. Επίσης δεν βοηθούν οι επαναλαμβανόμενες εξαγγελίες περί μείωσης των τιμών και «πάταξης της ακρίβειας», που καταλήγουν σε διαδοχικά φιάσκο – όπως στην περίπτωση του γάλακτος, αλλά και οι καθυστερήσεις στην οριστικοποίηση των όρων ρύθμισης των «κόκκινων δανείων».
 
Μέσα σε ένα κλίμα διαχειριστικής επισφάλειας, ο πρωθυπουργός προσπαθεί να πείσει τον ελληνικό λαό, ότι είναι σε θέση να διαπραγματευτεί το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους με τους δανειστές και με όπλο μια θετική έκβαση να προχωρήσει σε εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από το παρόν κοινοβούλιο, ή σε εθνικές εκλογές. Αν και οι παράμετροι μιας τέτοιας διαπραγμάτευσης είναι πολύ διαφορετικές από εκείνες της χάραξης εθνικών πολιτικών, είναι δεδομένο, ότι το κύρος μιας κυβέρνησης, που αδυνατεί να φέρει εις πέρας εγχειρήματα λίγων δισεκατομμυρίων, φαντάζει στην κοινωνία μειωμένο μπροστά στην προοπτική ελιγμών, που αφορούν στο κολοσσιαίο μέγεθος του ελληνικού χρέους.
 
Απέναντι στην κυβέρνηση, καλείται να φανεί πειστική η εναλλακτική του ΣΥΡΙΖΑ, που από την πλευρά του επίσης αδυνατεί να δώσει μιαν εικόνα σοβαρού γνώστη και διαχειριστή μιας κρίσιμης κατάστασης. Η πολυαναμενόμενη κοστολόγηση του οικονομικού προγράμματος φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού πως βρίθει προχειροτήτων.
 
Πλην της αποτίμησης του μεγέθους της ανθρωπιστικής κρίσης στο 1.362 δις., τα υπόλοιπα βασικά νούμερα κοστολόγησης του  Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης είναι – παραδόξως – στρογγυλά: Η επανάληψη των «ένα», «ενάμιση», «δύο» και «τρία» δις. μαρτυρά ανησυχητική αποχή από την λεπτομέρεια, καθώς θα περίμενε κανείς μεγαλύτερη ακρίβεια, έστω για επικοινωνιακούς λόγους. Παράλληλα, το ύψος του προτεινόμενου αφορολόγητου στην ακίνητη περιουσία εξακολουθεί να ποικίλει, από 200.000 μέχρι 600.000, ανάλογα με το στέλεχος που τοποθετείται στα ΜΜΕ, συχνά δε και με τη μέρα που τοποθετείται το εκάστοτε στέλεχος.
 
Η δε χρηματοδότηση του ΕΣΑ διεκδικεί βραβείο γενικότητας: «Πρόγραμμα ρυθμίσεων και άρσης της καταστολής στην πραγματική οικονομία 3δις», λέει η Κουμουνδούρου, χωρίς να καθιστά σαφές ποιες οι ρυθμίσεις, ή τι ακριβώς σημαίνει «άρση της καταστολής».  Και συνεχίζει: «Πάταξη της φοροδιαφυγής και του οικονομικού εγκλήματος, Συστήματα εισροής-εκροής σε όλες τις δεξαμενές και στα πρατήρια ώστε να αντιμετωπισθεί το λαθρεμπόριο καυσίμων, Αυστηροί έλεγχοι με προηγμένα τεχνολογικά μέσα στα σημεία εισόδου στη χώρα για αντιμετώπιση λαθρεμπορίου. 3 δις.» Κλείνει, δε, με «ανακατανομή υπαρχόντων πόρων ΕΣΠΑ και ΤΧΣ 3+3 = 6 δις», χωρίς να διευκρινίζει πώς θα επιστρατεύσει τα χρήματα του ΤΧΣ χωρίς την άδεια της ΕΚΤ (βρίσκονται σε κοινό λογαριασμό στο εξωτερικό), ούτε πώς θα ανατρέψει τις ήδη υπάρχουσες νομικές συμβάσεις που ορίζουν την υφιστάμενη κατανομή του ΕΣΠΑ.
 
Αν στόχος των κομμάτων είναι να πείσουν τους πολίτες για την εφαρμοσιμότητα των πολιτικών τους, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση έχουν αποτύχει να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη.  Σε μια φάση, όπου η οικονομία κατέχει τα πρωτεία της πολιτικής όσο ποτέ άλλοτε, η αδυναμία στην κοστολόγηση ανάγεται σε βασικό μειονέκτημα των επιτελείων εκατέρωθεν. Η συνθήκη αυτή επιτείνει το αίσθημα απελπισίας της κοινωνίας, που στην πλειονότητά της έχει αποδειχθεί σοβαρή και ανθεκτική μέσα σε δεινές περιστάσεις, αποτελώντας κακό σύμβουλο, με δεδομένο ότι – αργά ή γρήγορα – ο πολίτης θα κληθεί να εκφραστεί δια της κάλπης.
 To Kείμενο δημοσιεύτηκε και στο marketnews.gr

Ισραήλ-Γάζα: Η οικονομία του πολέμου. Toυ Κωνσταντίνου Μπογδάνου

Πέρα από το ανθρώπινο κόστος, η στρατιωτική επέμβαση του Ισραήλ στη Γάζα έχει ένα οικονομικό τίμημα, το οποίο συνυπολογίζεται στην εξίσωση της σύρραξης και κρίνει την ένταση, την διάρκεια και τις επιπτώσεις της. Πρόκειται για ένα κόστος εκατέρωθεν, στην οικονομία της Γάζας και του κράτους του Ισραήλ, που πλήττει πολλούς, ευνοεί λίγους και δημιουργεί ερωτηματικά για το μέλλον.

Ο πόλεμος είναι ακριβό εγχείρημα. Ήδη, το Υπουργείο Οικονομικών του Ισραήλ, υπολογίζει το έως τώρα κόστος των επιχειρήσεων σε μερικά δισεκατομμύρια δολάρια. Εντυπωσιακό είναι, δε, ότι από τις πρώτες μέρες του πολέμου, το Υπουργείο Άμυνας ενημερώνει ττην κυβέρνηση για την πρόοδο του οικονομικού κόστους ανά τακτά χρονικά διαστήματα λίγων ημερών. Όμως ο Ισραηλινός κρατικός προϋπολογισμός επιβαρύνεται πολλαπλά.

Δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται για την στήριξη των κοινοτήτων πλησίον της ζώνης πυρός. Φερ’ειπείν, όπως αναφέρει σχετικό ρεπορτάζ της DW, αποζημιώσεις δίνονται σε γονείς, που αναγκάζονται να απέχουν από την εργασία τους για να φροντίζουν τα παιδιά τους – τα οποία μένουν στο σπίτι διότι η διαμονή τους σε θερινές κατασκηνώσεις θεωρείται μη ασφαλής.

Σημαντικό είναι και το πλήγμα στην αγορά. Η κατανάλωση στο νότο της χώρας έχει σχεδόν μηδενιστεί, ενώ στο Τελ Αβίβ η πτώση στην αγορά ανέρχεται σχεδόν στο μισό του τζίρου. Τα μέσα μαζικής μεταφοράς αδειάζουν. Το αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν υπολειτουργεί. Η τουριστική βιομηχανία επίσης βλέπει τις κρατήσεις να ακυρώνονται και τις αναχωρήσεις να επισπεύδονται μεσούσης της highseason. Ούτως ώστε να μην γίνουν απολύσεις, οι επιχειρήσεις αναζητούν στήριξη από την κυβέρνηση.

Βεβαίως, η σύρραξη ευνοεί την πολεμική βιομηχανία του Ισραήλ – και τις παράπλευρες βιομηχανίες που συνεργάζονται με αυτήν (χημικά, ηλεκτρονικά κτλ). Η χώρα παράγει το 10% των παγκόσμιων οπλικών εξαγωγών και η συνεχιζόμενη πολεμική επιχείρηση την τρέφει, καθώς υλικό και πυτρομαχικά αναλώνονται και αντικαθιστώνται από αποθέματα και νέα παραγωγή.

Εντούτοις, το οικονομικό κέρδος αφορά σε ιδιωτικά, κυρίως, συμφέροντα και το Ισραήλ, με ΑΕΠ μικρότερο από αυτό της Ελληνικής Δημοκρατίας, δέχεται σοβαρές πιέσεις στον κρατικό του προϋπολογισμό. Ισραηλινά ΜΜΕ και οικονομολόγοι ήδη αναμένουν ότι το κόστος θα καλυφθεί από μειώσεις των κοινωνικών δαπανών. Πράγμα του σημαίνει, ότι τελικώς τον νέο αυτό πόλεμο στην Γάζα θα τον πληρώσει ο Ισραηλινός πολίτης.

Βεβαίως, η Ισραηλινή κοινωνία είναι μαθημένη στην ανάγκη του πολεμικού κόστους, και με δεδομένο ότι η ανεργία στη χώρα κυμαίνεται σε μονοψήφια επίπεδα και η οικονομία βρίσκεται σε ανάπτυξη κοντά στο 3%, δεν αναμένονται σημαντικές κοινωνικές αντιδράσεις, τέτοιες που θα επέφεραν αποφασιστικές πολιτικές εξελίξεις. Εντούτοις, το γεγονός ότι η οικονομία της χώρας δεν έχει απεριόριστες δυνατότητες χρηματοδότησης μιας γενικευμένης εκστρατείας (δίχως να υιοθετήσει χαρακτήρα πολεμικής οικονομίας), σημαίνει ότι η επέμβαση στη Γάζα δεν μπορεί να διαρκέσει για πολύ ακόμα.

Στη Γάζα, βέβαια, τα αποτελέσματα του πολέμου είναι καταστροφικά. Το 2009, μετά την τότε σύγκρουση, η οικονομία της περιοχής κυριολεκτικά διαλύθηκε. Εκατοντάδες βιοτεχνίες καταστράφηκαν, υποδομές κονιορτοποιήθηκαν, η γεωργική παραγωγή μειώθηκε κατά 60%, η οικονομία μεταμορφώθηκε σε μια πολυσυναλλαγματική και ανταλλακτική μαύρη αγορά, καθώς το Ισραήλ έκοψε τις στρόφιγγες τροφοδότησης της περιοχής με σεκέλ, το νόμισμα που χρησιμοποιούν και οι Παλαιστίνιοι. Υπολογίζεται, ότι και αυτή τη φορά οι επιπτώσεις θα είναι παρόμοιες. Και οι δυνατότητες της ΕΕ για βοήθεια είναι πλέον πολύ μικρότερες.

Με βάση το προηγούμενο, ότι συνθήκες ακραίας φτώχιας στον μουσουλμανικό κόσμο τείνουν να ευνοούν τη ριζοσπαστικοποίηση και την υιοθέτηση από τους πληθυσμούς ακραίων ισλαμιστικών ιδεολογιών, η εκστρατεία στη Γάζα δεν προβλέπεται να αποτελέσει μοχλό άμβλυνσης των εντάσεων στην περιοχή. Τα οικονομικά αποτελέσματα του πολέμου δημιουργούν, αντίθετα, τις συνθήκες εκείνες που τροφοδοτούν το μίσος.

Ακόμα και αν η Χαμάς υποστεί πλήγμα, τίποτα δεν εγγυάται, ότι ο διάδοχός της θα είναι ακόμα πιο εξτρεμιστικός. Ενδεχομένως, μια αποτελεσματικότερη στρατηγική για το Ισραήλ, θα ήταν να χρησιμοποιήσει τους πόρους που δαπανά στην καταστολή, στη εξαγορά συνειδήσεων μέσω της οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό όμως, θα απαιτούσε μια γενναία αλλαγή πολιτικής και μια μακροχρόνια στρατηγική στη βάση ειλικρινούς διάθεσης παραχωρήσεων για τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο marketnews.gr

Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS
arriton2
© 2013, arriton.gr